Jezioro Jeziorak

Otwórz w Google Maps ↗

Nazwa

Jeziorak, znany również jako Jeziorak Duży, historycznie występował pod nazwą Gizerek oraz Jezierzyce. W literaturze niemieckiej jest znany jako Geserich See. Jego nazwa pochodzi z języka pruskiego od słowa „geeysa”, co oznacza czapla, co sugeruje, że pierwotnie miało to być Jezioro Czaple. Jedna z wysp jeziora nosi nazwę Czaplak.

Charakterystyka

Jeziorak to jezioro rynnowe o długości 27,45 km i powierzchni 31,52 km², co czyni je najdłuższym oraz szóstym co do wielkości jeziorem w Polsce. Znajduje się na Równinie Iławskiej i częściowo na Pojezierzu Dzierzgońsko-Morąskim. Brzegi Jezioraka są zazwyczaj strome i wysokie, a zachodnia oraz częściowo wschodnia strona porośnięta jest lasami iglastymi.

Oś jeziora biegnie z północy na południe, zmieniając kierunek na południowy wschód i południowy zachód. Północna część jeziora dzieli się na dwie zatoki: ślepą wschodnią oraz północną, która jest połączona Kanałem Dobrzyckim z jeziorem Ewingi. Jeziorak łączy się również z jeziorem Płaskim przez przesmyk na północ od Siemian.

W centralnej części jeziora znajdują się liczne wyspy oraz kilka zatok, w tym zatoka Kraga, która przez jezioro Dauby łączy Jeziorak z Kanałem Elbląskim. W obrębie jeziora działa WOPR Iława, a rzeka Iławka wypływa z jego południowego krańca.

Wyspy

Na Jezioraku znajduje się 17 wysp o łącznej powierzchni 230 ha. Do największych wysp należą:

  • Wielka Żuława (Wielki Ostrów) – 82,4 ha: najwyższe wzniesienie wynosi 115,5 m n.p.m. Na wyspie istnieją ośrodki wczasowe i bary.
  • Bukowiec (Wielki Bukowiec) – 62 ha: najwyższe wzniesienie to 112,5 m n.p.m., gdzie znajdują się groby neolityczne.
  • Czaplak (Czapli Ostrówek) – 43 ha: dostępna przez bród; chroniona jako użytek ekologiczny ze względu na rzadkie gatunki roślin i zwierząt.
  • Zielony Ostrów: znana z cmentarza nienarodzonych.
  • Lipowy Ostrów (Lipowa Wyspa) – 13,8 ha: miejsce legendy o kochankach z Lipowej Wyspy.
  • Gierczak Duży i Gierczak Mały: położone obok siebie; przed 1944 rokiem stanowiły jedną wyspę.
  • Kobieciak (Kobieca Wyspa): historycznie połączona mostem z lądem stałym.
  • Polajńska Kępa: znajduje się w północnej odnodze jeziora.
  • Mała Żuławka (Wyspa Miłości) – 28 ar: położona około 3 km na północ od Iławy.
  • Wyspa Pustelnia: mała wyspa o średnicy około 50 m; związana z wizytami ks. bp Karola Wojtyły.