Jezioro Bajkał

Bajkał to jezioro tektoniczne, położone w azjatyckiej części Rosji, w regionach Buriacji i obwodu irkuckiego. Jest uznawane za najstarsze oraz najgłębsze jezioro na świecie, a pod względem powierzchni zajmuje drugą pozycję w Azji i siódme na świecie.

Położenie

Jezioro znajduje się w rowie tektonicznym, na wysokości 456 m n.p.m. Jego długość wynosi 636 km, a maksymalna szerokość to 79 km. Wokół Bajkału rozciągają się liczne pasma górskie, w tym Góry Bajkalskie na północno-zachodnim brzegu oraz Góry Barguzińskie na północno-wschodnim brzegu, osiągające wysokość 2841 m n.p.m. (Pik Bajkał). Na południowym wschodzie wznosi się pasmo Chamar-Daban z najwyższym szczytem Bajszynt-Uła (2995 m n.p.m.).

Głębokość i powierzchnia

Pierwsze pomiary głębokości jeziora rozpoczęto w XVII wieku, a pełne badania przeprowadziła wyprawa Rosyjskiego Urzędu Hydrograficznego między 1896 a 1902 rokiem. Największa zmierzona głębokość wynosi 1642 m, co czyni Bajkał największą kryptodepresją na świecie. Średnia głębokość jeziora to około 730 m. Powierzchnia Bajkału wynosi 31,5 tys. km², z czego największą wyspą jest Olchon (742 km²). Jezioro ma 336 dopływów, a jego zlewnia obejmuje obszar 557 tys. km².

Geologia

Bajkał leży w ryfcie bajkalskim i powstał w wyniku oddalania się płyty amurskiej od płyty euroazjatyckiej. Szacuje się, że wiek jeziora przekracza 25 milionów lat.

Klimat i krajobraz

Lód na powierzchni jeziora ma grubość od 0,4 do 1,2 m od grudnia do maja. Wody Bajkału charakteryzują się niskim stężeniem substancji rozpuszczonych i wysoką przezroczystością (do 40 m). W regionie występują dwa główne typy wiatrów: podłużne i poprzeczne, których rozkład determinują pobliskie masywy górskie.

Flora, fauna i ochrona przyrody

Bajkał jest domem dla około 2630 gatunków roślin i zwierząt, z czego około 60% to gatunki endemiczne, takie jak foka bajkalska czy omul bajkalski. Obszar wokół jeziora obejmuje pięć głównych obszarów chronionych oraz wiele rezerwatów przyrody. W 1996 roku Bajkał został wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

Gospodarka

Jezioro ma istotne znaczenie dla rybołówstwa oraz transportu wodnego.