Jezioro Bartężek

Bartężek to wieś położona w województwie warmińsko-mazurskim, w gminie Morąg. Nazwa miejscowości ma swoje korzenie w języku staropruskim i prawdopodobnie pochodzi od pobliskiego jeziora o tej samej nazwie. Okolice jeziora były zamieszkane już we wczesnym średniowieczu, co potwierdzają ślady grodziska obronnego na Zamkowym Ostrowie.

Historia

Wieś została lokowana 25 maja 1340 roku na prawie chełmińskim przez komtura dzierzgońskiego, Aleksandra von Kornre, na 40 włókach znajdujących się na wschodnim brzegu jeziora Bartężek. Osadnicy uzyskali 15-letnią wolniznę, a zasadźca Klaus z Kęt zobowiązał się do służby wojskowej oraz do dostarczania danin w postaci zboża.

Po wojnie trzynastoletniej wieś oraz dwór przeszły w ręce dowódcy wojsk najemnych o nazwisku Schöneich, któremu Krzyżacy byli winni zaległy żołd. W 1557 roku odnowiono lokację wsi na prawie magdeburskim. W późniejszych latach jednym z właścicieli Bartężka był Albert Fryderyk Schöneich, który sprzedał dobra wraz z pobliskimi terenami rodu Köhne-Jaskich.

W spisie z 1782 roku Bartężek figurował jako folwark i wieś szlachecka z 26 „dymami”. W 1817 roku miejscowość liczyła 46 domów i miała 153 mieszkańców. Na początku XX wieku we wsi znajdowały się gorzelnia, mleczarnia oraz przetwórnia torfu.

W 1939 roku wieś posiadała 58 gospodarstw domowych i zamieszkiwało ją 275 osób, z których większość utrzymywała się z pracy w rolnictwie i leśnictwie. Szkoła istniała tutaj już od XVIII wieku jako jednoklasowa placówka edukacyjna.

Lisianka (niem. Fuchsen Berg) to wzniesienie o wysokości 107 m n.p.m., znajdujące się na północny zachód od Bartężka.